Rechtspraak
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (Locatie Arnhem), 23 juni 2015
ECLI:NL:GHARL:2015:4552
werkneemster/Emté Supermarkten BV
Kernpunt van het geschil is de vraag of Emté aan haar in artikel 7:658 lid 1 BW bedoelde zorgplicht heeft voldaan en al die maatregelen heeft genomen die redelijkerwijs nodig waren om te voorkomen dat werkneemster in de uitoefening van haar werkzaamheden schade leed. Dat werkneemster tijdens haar werkzaamheden op 31 juli 2011 als gevolg van de overval die toen plaatsvond (psychische) schade heeft geleden, is door Emté niet betwist. De kantonrechter heeft geoordeeld dat Emté haar zorgplicht niet heeft geschonden.
Het hof oordeelt als volgt. Of in het bewuste filiaal aan de medewerkers, onder wie werkneemster, geen instructies zijn gegeven over hoe te handelen in geval van een overval, kan in het midden blijven, nu die instructies, ook als ze niet gegeven zijn, zouden hebben bestaan uit het hanteren van de zogenaamde RAAK-methode, te weten Rustig blijven, Aanvaarden van de situatie, Afgeven van geld en/of waardedocumenten en Kijken. Door Emté is aangevoerd dat de wijze waarop werkneemster op de overval heeft gereageerd, geheel in overeenstemming was met de RAAK-methode. Nadere instructies zouden hierin geen verandering hebben gebracht en evenmin hebben verhinderd dat de overval heeft plaatsgevonden. Dit betekent dat geen sprake is van een causaal verband tussen het door werkneemster gestelde onvoldoende instrueren van haar (zo daarvan al sprake is) en de door haar geleden schade. Hetzelfde geldt voor het niet aanwezig zijn van een camerasysteem met videoregistratie. Werkneemster heeft niet weersproken dat in de supermarkt een zogenaamde dummycamera aanwezig was en dat op de deur van de supermarkt stickers waren aangebracht, waarop stond dat het pand was voorzien van camerabeveiliging. Ondanks de aanwezigheid van de dummycamera en de stickers heeft de dader de overval gepleegd. Gesteld noch gebleken is dat hij ervan op de hoogte was dat de camera niet was aangesloten op een videoregistratiesysteem. Aannemelijk is dan ook dat, ook als dit wel het geval zou zijn geweest, de dader tot het plegen van de overval zou zijn overgegaan. Ook in dit geval ontbreekt het causaal verband met de door werkneemster geleden schade. Ten aanzien van het niet aanwezig zijn van een als zodanig herkenbare veiligheidsfunctionaris overweegt het hof dat uit de omstandigheid dat er geen als zodanig herkenbare veiligheidsbeambte aanwezig was, niet volgt dat Emté tekortgeschoten is in haar zorgplicht jegens werkneemster. Anders dan werkneemster stelt, kan het werk als kassière in een supermarkt niet worden aangemerkt als een gevaarlijke functie, dan wel als een functie met structureel gevaar en een verhoogd risico op schade als gevolg van een overval. De omstandigheid dat winkelpersoneel de kans loopt met een overval te worden geconfronteerd, doet hieraan niet af. Het door werkneemster genoemde getal van 227 overvallen moet worden afgezet tegen het aantal supermarkten in Nederland dat, zo blijkt uit de openbare site van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (www.cbl.nl/de-supermarktbranche/feiten-en-cijfers) zo’n 4300 bedraagt. De vergelijking met werknemer X in de zaak De Rooyse Wissel/X gaat op dit punt dan ook niet op. Wat van de werkgever in redelijkheid mag worden verlangd hangt af van de omstandigheden van het geval. Daarbij speelt ook een rol de vraag of, gelet op het risico van een overval, mede in aanmerking genomen dat het desbetreffende filiaal nog niet eerder met een overval te maken had gehad, van de werkgever kan worden verlangd dat hij (zeer) kostbare investeringen doet, zoals het permanent aanstellen van geüniformeerde beveiligingsbeambten. Daarnaast heeft Emté terecht de vraag gesteld of, als zij dergelijke functionarissen zou hebben aangesteld, de overval zou zijn voorkomen, gegeven de duidelijk op de ruiten van de supermarkt aangebrachte waarschuwingen dat sprake was van cameratoezicht en het niet betwiste feit dat het op het moment van de overval zeer druk was in de supermarkt. Al met al is het hof van oordeel dat Emté, gegeven de omstandigheden van het geval, heeft voldaan aan haar zorgplicht.