Rechtspraak
Rechtbank Noord-Nederland (Locatie Assen), 18 januari 2019
ECLI:NL:RBNNE:2019:3900
Stichting Welzijnswerk Hoogeveen/werkneemster
Feiten
Stichting Welzijnswerk Hoogeveen (hierna: SWW) is een welzijnsorganisatie. Werkneemster is op 4 juni 1990 in dienst getreden bij SWW. Werkneemster werkt 28 uur per week, waarvan 11 of 13 uur in de functie van receptioniste en de resterende uren in de functie van secretaresse. Als gevolg van de samenvoeging op één locatie moesten de secretariaatsmedewerkers nauwer met elkaar samenwerken dan voorheen het geval was. Dit heeft geleid tot ernstige en langdurige fricties tussen drie van de vier secretaresses, onder wie werkneemster, over de taakverdeling en het overnemen van werkzaamheden. In de periode 2016-2017 heeft op verzoek van SWW coaching en begeleiding (training) door een extern bureau plaatsgevonden. Na een voorval begin november 2017 over de overname van werk van werkneemster, heeft er op 27 november 2017 een gesprek plaatsgevonden tussen de bedrijfsarts en werkneemster. Aangezien merkbaar was dat de verhoudingen waren vertroebeld, heeft mevrouw A. van de Ameno Consultancy Coaching en Training in de periode van november 2017 tot april 2018 op verzoek van SWW geprobeerd door coaching en begeleiding van het secretariaatsteam de onderlinge verhoudingen te verbeteren en het vertrouwen in elkaar te herstellen. Na afloop van het traject met Ameno is geconstateerd dat het beoogde doel niet is bereikt. Werkneemster heeft voorlopig een eigen kamer, vlak bij de receptie, toegewezen gekregen. Op 17 april 2018 heeft werkneemster zich ziek gemeld. Werkneemster heeft SWW verzocht om persoonlijke coaching te mogen ondergaan door Bisho Geweldloze Communicatie. SWW is er mee akkoord gegaan dat werkneemster deze coaching op haar kosten kon aangaan. Met ingang van 10 juli 2018 heeft werkneemster haar werkzaamheden geleidelijk aan weer hervat. Per 4 september 2018 is zij weer volledig aan het werk gegaan. Mevrouw B heeft bij e-mail van 19 juli 2018 aan de secretariaatsmedewerkers bericht dat zij inmiddels van hen allemaal commitment op het plan had gekregen en dat zij Merlijn Conflict Coaching (hierna: MCC) heeft ingeschakeld. Nadat mevrouw C op 17 september 2018 een uitnodiging voor een groepsbijeenkomst had verstuurd, heeft werkneemster SWW meegedeeld dat zij daar erg tegenop zag. Werkneemster heeft in een individueel gesprek aangegeven dat er voor haar te veel gebeurd is over een lange periode waardoor het voor haar niet mogelijk is om het proces in gezamenlijkheid aan te gaan. MCC komt tot de conclusie dat een duurzame en inclusieve oplossing met de vier betrokken medewerkers niet mogelijk is. SWW verzoekt de arbeidsovereenkomst met werkneemster te ontbinden op primair de g-grond en subsidiair de h-grond.
Oordeel
Ontbinding op de g-grond
De kantonrechter is van oordeel dat SWW zich tot het uiterste heeft ingespannen om de onderlinge verhoudingen tussen de secretariaatsmedewerkers te normaliseren en een werkbare situatie te creëren. Voor een goed functionerend secretariaat is het van belang dat de medewerkers bereid zijn elkaars werkzaamheden over te nemen en gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor het secretariaat als geheel dragen. Een van de problemen lijkt dat de collega's van werkneemster het voor een herstel van de verhoudingen nodig hebben om gebeurtenissen uit het verleden uit te praten terwijl werkneemster over wil gaan tot de orde van de dag omdat dit haar te zwaar valt en zij daarin ook weinig heil ziet. Hierdoor ontstaat een impasse. MCC schrijft in haar tussentijdse rapport van 3 oktober 2018 dat sprake is van een ziekmakende en gespannen situatie op het secretariaat, dat een duurzame en inclusieve oplossing met de vier betrokken medewerkers niet mogelijk is, dat verder investeren in gezamenlijke oplossingen misplaatst is en valse verwachtingen zal scheppen en dat afgescheiden takenpakketten geen structurele oplossing zijn voor het secretariaat waar moet worden samengewerkt. Van SWW kan dan ook niet worden verwacht dat zij de huidige situatie nog langer laat voortbestaan. Te minder nu dit niet alleen een negatief effect heeft op werkneemster, maar ook op de overige collega's van het secretariaat en inmiddels op de gehele organisatie. De kantonrechter acht voldoende aannemelijk dat de verhouding tussen werkneemster en de directeur van SWW door het conflict binnen het secretariaat inmiddels ook verstoord is geraakt, maar de vraag is of die relatie – mede gezien de gemoedstoestand waarin werkneemster als gevolg van de belastende werk- en privésituatie verkeert – niet nog zou kunnen worden hersteld. De kantonrechter zal daarom geen ontbinding op de g-grond uitspreken.
Ontbinding op de h-grond
De kantonrechter is gezien de impact die het conflict binnen het secretariaat heeft op het welzijn van de direct betrokkenen, op het functioneren van het secretariaat en op de rest van de organisatie van oordeel dat in dit geval wel sprake is van 'andere omstandigheden', die zodanig zijn dat van SWW in redelijkheid niet gevergd kan worden de arbeidsovereenkomst met werkneemster te laten voortduren. Weliswaar kan de verstoorde werkrelatie op het secretariaat niet (enkel) aan werkneemster worden verweten, het feit dat werkneemster op dit moment niet in staat is om aan de (ook door de bedrijfsarts geadviseerde) arbeidsmediation deel te nemen en niet aan kan geven wanneer zij hiertoe wel in staat zal zijn, maakt het voor SWW onmogelijk om de situatie op het secretariaat te verbeteren. Uit het tussentijdse rapport van MCC maakt de kantonrechter op dat MCC een duurzaam herstel van de verhouding tussen werkneemster en de drie andere secretariaatsmedewerkers ook niet meer als reële mogelijkheid ziet. Hoewel de ontbinding zowel in persoonlijk als in financieel opzicht voor werkneemster ingrijpend is, ziet de kantonrechter geen grond om een billijke vergoeding toe te kennen.