Rechtspraak
Gerechtshof Amsterdam (Locatie Amsterdam), 31 maart 2015
ECLI:NL:GHAMS:2015:1200
SenseTek B.V. c.s./FireSense Benelux B.V.
FireSense Benelux, voorheen AirSense Benelux, is in 2002 opgericht. Zij levert specialistische apparatuur voor professionele branddetectie. Werknemers A en B zijn sinds juni 2012 en juni 2005 in dienst bij FireSense Benelux in de functie van bedrijfsleider en commercieel medewerker. Eind december 2002 heeft FireSense een distributieovereenkomst gesloten met het Engelse bedrijf AirSense LTD, tevens fabrikant van branddetectieproducten van het merk Stratos (ook wel de ‘Kidde-producten’ genoemd). Deze overeenkomst bevat de volgende bepaling: ‘Whilst this Agreement is in force, AirSense-Benelux will not promote other Aspirating detectors which operate at high sensitivity. Neither will AirSense-Benelux seek to design or procure competing products that operate at very high sensitivity, unless prior written approval has been obtained from AirSense.’ In 2009 hebben twee indirecte bestuurders van FireSense het bedrijf TD Systems B.V. opgericht, dat producten verkoopt die vergelijkbaar zijn met de Kidde-producten, namelijk de Vesda-producten, maar dan afkomstig van een andere fabrikant. Nadat werknemers Kidde op de hoogte hebben gesteld van deze oprichting, heeft Kidde bij brief van 27 februari 2012 de distributieovereenkomst met FireSense per 1 mei 2012 opgezegd. Voorts hebben beide werknemers op 30 maart 2012, onder vermelding dat zij een soortgelijk bedrijf willen gaan starten, hun arbeidsovereenkomst met FireSense opgezegd. Op 12 maart 2012 is het bedrijf SenseTek B.V. opgericht en ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Op 30 april 2012 heeft Kidde aan klanten van FireSense meegedeeld dat SenseTek vanaf 1 mei 2012 de distributeur zal zijn van Kidde-producten in de Benelux. FireSense heeft aan haar zakenrelaties meegedeeld dat zij met ingang van 1 juni 2012 is gestopt met de levering van de Kidde-producten en hiervoor in de plaats voortaan Vesda-producten zal leveren. Tevens is meegedeeld dat de bedrijven TD Systems en FireSense zullen worden samengevoegd. Het beeldmerk van SenseTek is op 11 mei 2012 ingeschreven in het Benelux Merkenregister. FireSense heeft in eerste aanleg onder andere gevorderd voor recht te verklaren dat werknemers zowel het geheimhoudings- als concurrentiebeding hebben geschonden. Daarnaast vordert zij onder andere voor recht te verklaren dat SenseTek zich jegens haar schuldig heeft gemaakt aan onrechtmatige daad dan wel wanprestatie en dat zij aansprakelijk zijn voor de daaruit voortvloeiende schade. De rechtbank heeft deze vorderingen toegewezen. Het hoger beroep is onder meer gericht tegen de toewijzing door de rechtbank van het concurrentieverbod voor de duur van twee jaar en de overweging dat FireSense Benelux door het onrechtmatig handelen en/of de wanprestatie van SenseTek c.s. schade heeft geleden.
Het hof oordeelt als volgt. Bij de beoordeling van een geschil dient het beginsel ‘vrijheid van concurrentie’ voorop te worden gesteld. Op dit beginsel kan een uitzondering worden gemaakt wanneer dit, zoals in het onderhavige geval, als gevolg van (zeker) onrechtmatig handelen dan wel wanprestatie is gerechtvaardigd. Een concurrentieverbod voor de duur van twee jaar wordt in dit geval als passend beschouwd. De overweging dat FireSense Benelux door het onrechtmatig handelen en/of de wanprestatie van SenseTek c.s. schade heeft geleden, dient naar het oordeel van het hof overeind te blijven. De mail, door een van de twee werknemers, aan Kidde waarin zij op de hoogte wordt gebracht van de plannen van FireSense om haar te beconcurreren en Kidde overhaalde met SenseTek in zee te gaan, leidt tot onrechtmatig handelen dan wel tot een wanprestatie van SenseTek. Gezien het mailcontact ligt het voor de hand dat Kidde de distributieovereenkomst met FireSense niet had opgezegd wanneer SenseTek haar niet had overgehaald. Het is derhalve aannemelijk dat het opzeggen van de distributieovereenkomst het gevolg is van onrechtmatig handelen en/of de wanprestatie van SenseTek. Ook de overweging dat bij de begroting van de schade moet worden uitgegaan van het voortduren van de distributieovereenkomst gedurende vijf jaar, blijft overeind. Dit wordt niet anders indien er voor een distributieovereenkomst een opzegtermijn van tien maanden zou gelden. Uitgangspunt voor het begroten van de schade is dat de winst van FireSense wordt vergeleken met de winst in het geval SenseTek niet onrechtmatig zou hebben gehandeld en FireSense dus was doorgegaan met de verkoop van de Kidde-producten. Een verrekening van een aan FireSense te betalen schadebedrag met een jaarlijkse bonus is naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar. Het staat immers vast dat zowel het geheimhoudingsbeding als het anticoncurrentiebeding is geschonden, waardoor werknemer tekort is geschoten in de nakoming van zijn verplichtingen uit hoofde van arbeidsovereenkomst en dus jegens FireSense onrechtmatig heeft gehandeld. Gezien het feit dat de taken van de werknemers, ondanks hun dermate belangrijke commerciële functie, werden overgenomen door de twee indirecte bestuurders, ligt niet voor de hand dat hun vertrek tot een meer verwaarloosbare omzetdaling hebben geleid. Naar het oordeel van het hof is het gebruik van de naam SenseTek niet in strijd met artikel 5 van de Handelsnaamwet, en ook niet onrechtmatig jegens FireSense. Nu zowel het woord fire als sense, maar ook de combinatie van deze twee woorden, vooral een beschrijvend karakter hebben, zodat de beschermingsomvang gering is. Door de toevoeging ‘Tek’ wordt voldoende onderscheid gemaakt ten opzichte van de handelsnaam FireSense.